Nghệ An là địa phương thường chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các hình thái thời tiếp cực đoan như bão, áp thấp nhiệt đới, lũ quét và sạt lở đất. Để giảm thiểu thiệt hại và nâng cao tính chủ động trong công tác Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn, việc ứng dụng công nghệ và dữ liệu số hóa là bước đi mang tính chiến lược. Hệ thống dữ liệu bản đồ phân vùng rủi ro thiên tai mới được cập nhật chính là giải pháp trọng điểm cho mục tiêu này.

Hệ thống dữ liệu bản đồ phân vùng rủi ro thiên tai chuyên biệt này do Cục Khí tượng Thủy văn chủ trì xây dựng và cung cấp. Là cơ quan quản lý nhà nước và thực thi pháp luật chuyên ngành cao nhất về khí tượng, thủy văn trên phạm vi cả nước, Cục Khí tượng Thủy văn sở hữu mạng lưới trạm quan trắc quốc gia cùng kho dữ liệu lịch sử đồng bộ.

Hệ thống bản đồ này được các chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu của Cục nghiên cứu, ứng dụng các mô hình mô phỏng số hóa tiên tiến, đảm bảo độ chính xác, tin cậy và có tính pháp lý cao nhất hiện nay phục vụ cho công tác phòng chống thiên tai tại các địa phương.

Hệ thống dữ liệu từ Cục Khí tượng Thủy văn cung cấp một cái nhìn trực quan, khoa học về mức độ tổn thương của từng khu vực trên địa bàn tỉnh trước các loại hình thiên tai nguy hiểm:

Phân vùng chi tiết rủi ro lũ quét và sạt lở đất: Xác định các điểm nóng, các khu vực đồi núi có nguy cơ cao xảy ra sạt trượt nguy hiểm.

Đánh giá tác động của bão, áp thấp nhiệt đới và nước dâng do bão: Giúp hình dung rõ nét phạm vi ảnh hưởng và mức độ tàn phá của nước dâng tại các vùng ven biển, đồng bằng hạ lưu.

Việc khai thác và đưa vào áp dụng hệ thống bản đồ chính thống này mang lại nhiều lợi ích thực tiễn to lớn cho cả cơ quan quản lý lẫn cộng đồng tại Nghệ An:

Chủ động trong phương án ứng phó: Giúp ban chỉ huy các cấp và chính quyền địa phương “đi trước một bước” trong việc xây dựng kịch bản ứng phó, không còn rơi vào thế bị động khi thiên tai ập đến.

Tối ưu hóa công tác di dời, sơ tán dân: Dựa trên các vùng cảnh báo đỏ trên bản đồ, các địa phương có thể xác định chính xác những hộ dân nằm trong vùng nguy hiểm để lên phương án di dời, sơ tán đến nơi an toàn trước khi bão, lũ đổ bộ.

Quy hoạch hạ tầng bền vững: Là tài liệu tham khảo quan trọng cho các ngành trong việc xây dựng, bố trí các công trình công cộng, khu tái định cư và hạ tầng giao thông tránh xa các vùng có nguy cơ sạt lở, ngập lụt cao.

Nâng cao ý thức cộng đồng: Người dân tại các khu vực được cảnh báo có thể dễ dàng tiếp cận thông tin trực tuyến để chủ động bảo vệ tính mạng, tài sản của gia đình mình.

Các cơ quan, đơn vị và người dân có thể truy cập, tra cứu trực tiếp hệ thống dữ liệu bản đồ do Cục Khí tượng Thủy văn chuyển giao theo các đường liên kết dưới đây:

1. Bản đồ phân vùng rủi ro do lũ quét, sạt lở đất: Truy cập tại đây: https://drive.google.com/drive/folders/1Rjqhk8ChpvYXeMbeVBTUIzXiDT558_7M?usp=sharing

Tải về

 2. Bản đồ phân vùng rủi ro do áp thấp nhiệt đới, bão và nước dâng do bão: Truy cập tại đây: https://1drv.ms/f/c/d098c635aef9e358/IgD0jelMBZvRQKJxHt-Ek_OQAYho77T99TA7yWu-badNrHA?e=gH5wfh

Tải về

Việc tiếp cận và khai thác tốt nguồn dữ liệu số này sẽ góp phần xây dựng một cộng đồng an toàn hơn, giảm thiểu tối đa các thiệt hại về người và của do thiên tai gây ra trên địa bàn tỉnh trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Tin bài: Nguyễn Thế Cương