Ngày 23 tháng 3 hàng năm được Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) lựa chọn để kỷ niệm ngày Công ước thành lập tổ chức chính thức có hiệu lực vào năm 1950. Trải qua hơn 75 năm phát triển, WMO đã trở thành cơ quan chuyên môn của Liên Hợp Quốc về thời tiết, khí hậu và tài nguyên nước, đóng vai trò "ngọn hải đăng" dẫn đường cho các quốc gia trong việc ứng phó với thiên tai.

Tại Việt Nam, công tác khí tượng thủy văn luôn được Đảng và Nhà nước xác định là nhiệm vụ quan trọng, phục vụ trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng - an ninh. Ngày Khí tượng Thế giới là để nâng cao nhận thức cộng đồng về mối liên hệ khăng khít giữa bầu khí quyển và sự sinh tồn của con người.

Năm 2026, WMO đã công bố chủ đề chính thức: “Observing Today, Protecting Tomorrow” – “Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai” khẳng định vai trò then chốt của dữ liệu quan trắc khí tượng, thủy văn và môi trường trong việc bảo vệ tài sản, tính mạng người dân và hệ sinh thái trước các rủi ro khí hậu ngày càng gia tăng. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) đề cao việc hiện đại hóa mạng lưới quan trắc từ thông tin vệ tinh, phao biển đến các trạm khí tượng thủy văn vùng sâu, vùng xa, coi đây là nguồn dữ liệu quan trọng cho kỷ nguyên chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm tối ưu hóa các quyết định ứng phó thiên tai. Trong bối cảnh áp lực từ biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thông điệp năm nay cũng đặc biệt hướng tới việc thúc đẩy sự kết nối giữa khoa học và hành động thực tiễn trong cộng đồng và đặc biệt là giới trẻ để đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong hệ thống cảnh báo sớm toàn cầu.

Nhân dịp nay, Tổng Thư ký Tổ chức Khí tượng Thế giới đã gửi thông điệp nhân ngày Khí tượng thế giới năm 2026 “Tình trạng hỗn loạn khí hậu đang viết lại các quy luật thời tiết, với những đợt nắng nóng kỷ lục, hạn hán kéo dài hơn, mực nước biển dâng cao cùng các thảm họa cực đoan diễn ra ngày càng thường xuyên hơn. Khoa học chính xác và tin cậy chính là tuyến phòng thủ đầu tiên của chúng ta.Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) và các cơ quan khí tượng quốc gia đang giúp bảo vệ chúng ta an toàn bằng cách dệt nên một mạng lưới dữ liệu toàn cầu — từ đất liền, đại dương, bầu khí quyển đến không gian — nhằm chuyển đổi các kết quả đo đạc thành dự báo, và từ dự báo thành các cảnh báo sớm. Tuy nhiên, hệ thống quan trắc toàn cầu hiện đang chịu nhiều áp lực với những lỗ hổng quan trọng, đặc biệt là tại các quốc gia kém phát triển nhất và các quốc gia đảo nhỏ đang phát triển.

Chủ đề của năm nay, "Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai", là một lời kêu gọi hành động. Chính phủ, các ngân hàng phát triển và khu vực tư nhân phải tăng cường hỗ trợ cho xương sống quan trắc toàn cầu, từ các trạm bề mặt đến các vệ tinh, đảm bảo dữ liệu được chia sẻ một cách công khai và công bằng.

Và chúng ta phải đẩy nhanh sáng kiến "Cảnh báo sớm cho tất cả" để đến năm 2027, mọi người dân đều được bảo vệ bởi các cảnh báo cứu sinh. Việc đầu tư vào quan trắc sẽ mang lại lợi ích gấp nhiều lần — giúp củng cố hòa bình, an ninh, khả năng phục hồi và phát triển bền vững.

Bằng cách quan trắc ngày hôm nay, chúng ta có thể bảo vệ tương lai — vì con người, vì hành tinh, vì sự thịnh vượng và cho các thế hệ mai sau.” (Nguồn: Tổng cục Khí tượng thủy văn)

Ngày Khí tượng Thế giới 23/3/2026 là một mốc thời gian quan trọng để chúng ta nhìn lại những gì đã làm và những gì cần nỗ lực hơn nữa. Hành tinh của chúng ta đang thay đổi, và chỉ có sự thấu hiểu sâu sắc thông qua việc quan trắc khoa học mới giúp chúng ta đứng vững trước những biến động của thiên nhiên.

 Hãy cùng nhau hành động ngay hôm nay, vì một ngày mai an toàn và xanh tươi hơn!

Tin bài: Nguyễn Thế Cương