Sáng ngày 11/11/2025 Chi cục Thủy lợi Nghệ An đã phối hợp với Trung tâm Chính sách và Kỹ thuật phòng, chống thiên tai (PCTT) thuộc Cục Quản lý đê điều và PCTT tổ chức lớp tập huấn cho đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện Đề án cấp xã thuộc khu vực miền Trung về quản lý, tổ chức, thực hiện Đề án 553 thuộc Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, đến năm 2030” năm 2025 tại Khách sạn Lam Giang, số 43 Quang Trung, Phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An.

Mục tiêu chính của lớp tập huấn là là trang bị kiến thức, kỹ năng cho cán bộ cơ sở để chủ động ứng phó với thiên tai, đặc biệt trong bối cảnh chính quyền địa phương chuyển tiếp sang hai cấp. Điều này nhằm giúp các cán bộ chủ động và hiệu quả hơn trong công tác ứng phó với thiên tai.

Toàn cảnh lớp Tập huấn

Tham gia buổi lễ khai mạc lớp tập huấn về phía lãnh đạo có đồng chí Bùi Quang Huy -  Phó giám đốc trung tâm Chính sách và Kỹ thuật phòng chống thiên tai - Cục quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai; đồng chí Trần Quốc Toản, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Nghệ An.

          Phát biểu tại buổi lễ khai mạc, đồng chí Trần Quốc Toản cho biết “Lớp tập huấn này là một hoạt động cụ thể, thiết thực nhằm thực hiện Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, đến năm 2030”. Đây là một nhiệm vụ trọng tâm để chủ động ứng phó với thiên tai và cũng là cơ hội quý báu để các cán bộ cơ sở - những người trực tiếp làm công tác phòng, chống thiên tai trực tiếp tại xã, thôn, xóm - được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng.”

Đồng chí Trần Quốc Toản Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Nghệ An phát biểu tại buổi lễ khai mạc

          Đồng chí bày tỏ niềm vinh dự khi được phối hợp tổ chức lớp tập huấn quan trọng này và kỳ vọng khóa tập huấn sẽ giúp các học viên nâng cao kiến thức và năng lực PCTT trong bối cảnh chính quyền hai cấp; tiếp thu hướng dẫn để triển khai Đề án tại địa phương một cách hiệu quả; áp dụng kinh nghiệm đã học để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Để có thể thực hiện được các nhiệm vụ trên, đồng chí Phó Chi cục trưởng đề nghị các học viên “Nghiêm túc chấp hành nội quy, tham gia đầy đủ các nội dung tập huấn; Chủ động trao đổi, thảo luận với giảng viên để làm rõ các vấn đề còn vướng mắc, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến thực tiễn công tác phòng chống thiên tai tại địa phương, biến lớp học thành diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm thực chiến”.

Đồng chí Bùi Quang Huy -  Phó giám đốc trung tâm Chính sách và Kỹ thuật PCTT phát biểu tại hội nghị

Phát biểu tại lễ khai mạc, đồng chí Bùi Quang Huy - Phó giám đốc trung tâm Chính sách và Kỹ thuật phòng chống thiên tai nhấn mạnh sự phức tạp, cực đoan của thiên tai do biến đổi khí hậu (BĐKH). Các cơn bão gần đây như bão số 10 (Bualoi) và số 11 (Matmo) năm 2025 đã gây nhiều thiệt hại nặng nề cho tỉnh Nghệ An. Cụ thể, bão số 10 đã cướp đi sinh mạng của 4 người, làm 14 người bị thương, cùng với đó là hàng ngàn ngôi nhà bị sập, hư hỏng và tốc mái.

Tuy nhiên, đồng chí cũng thẳng thắn chỉ ra rằng nhiều địa phương, đặc biệt cấp xã, vẫn còn hạn chế trong việc xây dựng phương án ứng phó thiên tai chưa bám sát cấp độ RRTT, thiếu phương án tổ hợp đa thiên tai. Việc chuyển tiếp sang chính quyền 02 cấp cũng đặt ra thách thức về nhân sự PCTT cấp xã. Do đó, tập huấn và nâng cao kiến thức cho cán bộ cấp xã là một nhiệm vụ trọng tâm để chủ động ứng phó.

Ông Nguyễn Viết Tiến - Nguyên Vụ Trưởng Vụ Pháp Chế thanh tra – Giảng viên lớp Tập huấn

Tham gia lớp tập huấn về phía giảng viên có ông Nguyễn Viết Tiến - Nguyên Vụ Trưởng Vụ Pháp Chế thanh tra và các cán bộ thuộc Trung tâm Chính sách và Kỹ thuật PCTT. Lớp tập huấn quy tụ 38 học viên, bao gồm đại diện cán bộ của Chi cục Thủy lợi tỉnh Nghệ An và cán bộ cấp xã, thôn/khối trưởng của 06 xã: Bích Hào, Cửa Lò, Thiên Nhẫn, Lam Thành, Hải Lộc, Hưng Nguyên Nam.

Nội dung tập huấn được thiết kế chuyên sâu, bao gồm cả khung pháp lý, kiến thức nền tảng và các công cụ ứng dụng thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh chuyển tiếp sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Buổi tập huấn mở đầu bằng việc giới thiệu và cập nhật những quy định pháp luật mới nhất trong lĩnh vực đê điều và PCTT. Trọng tâm là việc phân định thẩm quyền quản lý nhà nước giữa chính quyền 02 cấp theo tinh thần của Thông tư số 18/2025/TT-BNNMT. Điều này có ý nghĩa then chốt, giúp cán bộ cấp xã nắm rõ nhiệm vụ, thẩm quyền mới để khắc phục những hạn chế còn tồn tại trong việc xây dựng phương án ứng phó thiên tai tại cơ sở, đặc biệt là việc xây dựng các phương án ứng phó đa thiên tai bám sát cấp độ rủi ro.

Nội dung cốt lõi của chương trình là làm rõ khái niệm và quy trình thực hiện Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng (QLRRTT DVCĐ). Các học viên đã được trang bị kiến thức về một quá trình mang tính tham gia cao, trong đó cộng đồng (bao gồm cả các nhóm dễ bị tổn thương) chủ động tham gia vào việc xác định vấn đề, phân tích nguyên nhân, lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và giám sát, đánh giá nhằm giảm nhẹ tình trạng dễ bị tổn thương và tăng khả năng ứng phó với thiên tai.

Chương trình đã đi sâu vào 5 bước triển khai Đề án 553 tại cấp xã, phường:

Bước 1: Chuẩn bị: Tổ chức cuộc họp giới thiệu về Đề án 553 và thành lập Nhóm Hỗ trợ Kỹ thuật cấp xã/phường.

Bước 2: Đánh giá RRTT DVCĐ: Tập huấn cho Nhóm Hỗ trợ Kỹ thuật, thực hiện đánh giá, kiểm chứng thông tin và xây dựng báo cáo đánh giá rủi ro.

Bước 3: Lập Kế hoạch: Xây dựng Kế hoạch thực hiện Đề án 553 và lồng ghép các hoạt động vào Kế hoạch PCTT cấp xã/phường.

Bước 4: Triển khai: Tổ chức họp thông báo cho người dân về kế hoạch đã được phê duyệt và huy động sự tham gia của cộng đồng.

Bước 5: Giám sát và Đánh giá: Xây dựng và triển khai kế hoạch giám sát, đánh giá có sự tham gia của cộng đồng.

Đặc biệt, buổi tập huấn nhấn mạnh nguyên tắc xây dựng Kế hoạch PCTT phải dựa trên Báo cáo đánh giá rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, đảm bảo lồng ghép yếu tố giới và hòa nhập các đối tượng dễ bị tổn thương, đồng thời tuân thủ phương châm “bốn tại chỗ” và lồng ghép vào Kế hoạch Phát triển kinh tế xã hội 05 năm của địa phương.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, một phần quan trọng của lớp tập huấn đã giới thiệu về việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả công tác PCTT. Giảng viên đã nhấn mạnh “Chuyển đổi số chính là hệ thần kinh Trung ương, là cầu nối sống còn giữa tỉnh và xã; là bộ não dữ liệu để tổng hợp, phân tích, cảnh báo sớm tình hình, không để xảy ra vùng trũng thông tin”.

Các học viên đã được tiếp cận với Hệ thống Giám sát Thiên tai Việt Nam (VNDMS) và Hệ thống Giám sát Thiên tai cấp Tỉnh (PDMS). Mục tiêu là kết nối, đồng bộ hóa thông tin, dữ liệu xuyên suốt theo thời gian thực để phục vụ chỉ đạo, điều hành ứng phó thiên tai. Ngoài ra, nội dung còn bao gồm việc sử dụng các phần mềm để xây dựng phương án sơ tán dân và tổ chức tập huấn, diễn tập cho lực lượng xung kích PCTT cơ sở.

Khóa tập huấn này không chỉ là một hoạt động đào tạo mà còn là một diễn đàn quan trọng để các cán bộ PCTT cơ sở trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn. Với sự chuẩn bị chu đáo của Ban Tổ chức và nội dung chuyên sâu, thiết thực, khóa tập huấn được kỳ vọng sẽ thành công tốt đẹp, góp phần quan trọng vào việc nâng cao năng lực PCTT cơ sở và đóng góp vào nỗ lực chung của toàn ngành trong giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Tin bài và ảnh: Nguyễn Thế Cương