Ngày 14/4/2026, UBND tỉnh Nghệ An đã tổ chức Hội nghị trực tuyến tổng kết công tác phòng, chống thiên tai (PCTT) năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, các cấp chính quyền và nhân dân tỉnh nhà đã cùng nhìn lại những bài học đắt giá, đồng thời xác định những chiến lược trọng tâm để bảo vệ tính mạng và tài sản cho nhân dân.

Hội nghị do đồng chí Nguyễn Văn Đệ - Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ huy PTDS tỉnh và đồng chí Hoàng Quốc Việt - Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Trưởng Ban Chỉ huy PTDS tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường đồng chủ trì. Cùng tham gia Hội nghị có đại diện các Sở, ban, ngành và 130 điểm cầu trực tuyến tại UBND các phường/ xã trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Chủ trì Hội nghị

Phát biểu khai mạc tại Hội nghị, đồng chí Hoàng Quốc Việt cho biết năm 2025 được đánh giá là một năm thiên tai diễn biến hết sức phức tạp và dị thường trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Theo báo cáo tại hội nghị, tỉnh Nghệ An đã chịu ảnh hưởng của 21 đợt không khí lạnh (KKL) (trong đó có 10 đợt gió mùa Đông Bắc và 11 đợt KKL tăng cường); 02 đợt rét đậm, rét hại; 12 đợt nắng nóng, nắng nóng gay gắt; 18 trận lốc, mưa lớn cục bộ, sét; 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) hoạt động trên Biển Đông (trong đó, các cơn bão: số 3, 5, 6, 10 và ATNĐ 16-19/8 ảnh hưởng đến tỉnh Nghệ An).

Điểm đáng chú ý nhất là trận lũ lịch sử trên sông Cả vào tháng 7/2025. Tại Mường Xén lúc 01 giờ ngày 23/7 là 145,89 m, trên báo động 3 là 3,89m, vượt lũ lịch sử năm 2011 là 0,4m; Tại Thạch Giám xuất hiện lúc 7 giờ ngày 23/7 là 75,73m, trên báo động 3 là 6,73 m, vượt lũ lịch sử ngày 17/8/2018 là 3,91 m; Tại Con Cuông lúc 7 giờ ngày 23/7 là 33,2 m, trên báo động 3 là 2,7m, vượt lũ lịch sử năm 1975 là 0,66 m. Đặc biệt, tại thượng lưu hồ thủy điện Bản Vẽ tại thời điểm đạt đỉnh lũ thì lưu lượng lũ về hồ đạt 12.800 m3/s, lớn hơn đáng kể so với lưu lượng lũ kiểm tra P= 0,02% (10.500 m3/s); đây là đợt lũ lịch sử chưa từng có tiền lệ từ trước đến nay.

Đồng chí Hoàng Quốc Việt phát biểu khai mạc Hội nghị

Ngay từ đầu năm 2025, công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn đã được Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh cùng các địa phương đặc biệt quan tâm, đã thực hiện nghiêm túc phương châm: “Chủ động phòng ngừa, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả, trong đó lấy phòng là chính", đồng thời lấy an toàn tính mạng của Nhân dân là ưu tiên hàng đầu. Đã triển khai đồng bộ và toàn diện công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn nên mặc dù năm 2025 là năm bị ảnh hưởng rất nặng nề bởi thiên tai nhưng thiệt hại do thiên tai gây ra đã giảm thiểu đến mức thấp nhất, nhanh chóng ổn định đời sống cho nhân dân. Cụ thể: Thiên tai trong năm 2025 đã làm chết: 12 người, bị thương 31 người, 705 nhà bị sập, thiệt hại trên 70%; 106.038 nhà tốc mái, hư hỏng; 13.364 hộ dân đã sơ tán (khoảng 41.621 nhân khẩu); gây ra nhiều thiệt hại về sản xuất nông lâm nghiệp và các công trình hạ tầng,…; ước tính thiệt hại về kinh tế khoảng hơn 8.900 tỷ đồng (Đặc biệt thiệt hại do các cơn bão: số 3: 3.800 tỷ đồng; số 5: 1.500 tỷ đồng; số 6: 100 tỷ đồng; số 10: 3.200 tỷ đồng).

Đại tá Nguyễn Trung Thành, Phó tham mưu trưởng Quân khu 4 đại diện Quân khu 4 tham dự Hội nghị

Theo báo cáo của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự (PTDS) tỉnh, nhận thức được tầm quan trọng của công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cấp ủy chính quyền các cấp đã hết sức quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo và đạt được nhiều kết quả. Công tác phòng chống thiên tai đã được triển khai quyết liệt và đồng bộ ở cả ba khâu: phòng ngừa - ứng phó - khắc phục. Đặc biệt, trong công tác ứng phó các thành viên Ban Chỉ huy PTDS tỉnh đã trực tiếp xuống địa bàn được phân công phụ trách để kiểm tra, đôn đốc công tác phòng, chống thiên tai năm 2025. UBND tỉnh đã thành lập các Đoàn để đôn đốc, chỉ đạo công tác ứng phó, khắc phục hậu quả trong các đợt thiên tai; tham gia cùng nhiều Đoàn công tác của Chính phủ, các Bộ, ngành và Cục Quản lý Đê điều và Phòng chống thiên tai đi kiểm tra tình hình bão, mưa lớn, ngập lụt và chỉ đạo công tác khắc phục thiệt hại ở các địa phương bị ảnh hưởng. Kết quả đạt được trên một số lĩnh vực chủ yếu:

Sở Nông nghiệp và Môi trường với cơ quan thực hiện nhiệm vụ của Ban Chỉ huy PTDS tỉnh về công tác Phòng chống thiên tai là Chi cục Thủy lợi đã chuyên nghiệp hóa công tác dự báo và tham mưu.

Ngay từ đầu mùa mưa bão, Chi cục đã chủ động xây dựng và trình UBND tỉnh phê duyệt các phương án ứng phó với thiên tai theo các cấp độ rủi ro. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng các kịch bản đến các báo cáo chuyên sâu đã giúp lãnh đạo tỉnh có cái nhìn tổng thể và chính xác về thực trạng hệ thống công trình thủy lợi toàn tỉnh.

Nghệ An là địa phương có số lượng hồ chứa lớn nhất cả nước, Chi cục Thủy lợi đã thực hiện nghiêm túc công tác kiểm tra trước mùa lũ, đánh giá hiện trạng từng công trình và đôn đốc các địa phương thực hiện phương châm "4 tại chỗ". Đặc biệt, trong những thời điểm mưa lớn kéo dài, các cán bộ Chi cục đã tham mưu Lãnh đạo Sở điều tiết lũ tại các hồ chứa lớn, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hạ du. Đặc biệt, trong các đợt lũ do bão số 3, số 5, số 10, Trưởng Ban Chỉ huy PTDS tỉnh đã chủ động ban hành 03 lệnh vận hành hồ chứa thủy điện Bản Vẽ để giảm lũ cho hạ du.

Năm 2025 cũng là năm ghi dấu ấn trong việc thay đổi mô hình quản lý hành chính (bỏ cấp huyện). Chi cục Thủy lợi đã nhanh chóng thích nghi, trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật và kết nối thông tin xuống tận các xã, phường. Việc rút ngắn khoảng cách hành chính đòi hỏi năng lực tham mưu của Chi cục phải sát sao hơn, phản ứng nhanh hơn với các sự cố đê điều tại cơ sở.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Ban Chỉ huy bộ đội Biên phòng tỉnh đã huy động lực lượng, phương tiện của các đơn vị thuộc quyền tham gia ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai và tìm kiếm cứu nạn trên địa bàn đã điều động 476 đợt phương tiện (02 lượt tàu, 100 ca nô, ôtô các loại) /7.689 lượt CBCS phối hợp với chính quyền địa phương và lực lượng hiệp triển khai công tác khắc phục hậu quả do thiên tai, tai nạn trên biển; đã đưa được 15 thuyền viên vào bờ an toàn, bàn giao 05 thi thể cho gia đình mai tang theo phong tục địa phương.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc Luật Phòng thủ dân sự, Nghị định của Chính phủ, Nghị quyết của Quân ủy Trung ương, Nghị quyết của Đảng ủy Quân khu và Đảng uỷ Quân sự tỉnh về lãnh đạo thực nhiện nhiệm vụ phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, cứu hộ cứu nạn. Kế hoạch, Chỉ thị của Quân khu, Tỉnh ủy, UBND tỉnh về triển khai thực hiện công tác phòng thủ dân sự; phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Qua đó góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, chiến sỹ và lực lượng dân quân tự vệ về công tác phòng thủ dân sự, ứng phó, khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; Tham mưu UBND tỉnh ban hành Đề án “Nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ PTDS, ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn của lực lượng Bộ đội địa phương, Dân quân tự vệ, Dự bị động viên tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026-2030”; Huy động lực lượng vũ trang tỉnh cùng các đơn vị Quân đội đóng quân trên địa bàn với hơn 123.000 lượt cán bộ, chiến sỹ và dân quân tự vệ cùng hàng trăm lượt phương tiện, trang bị các loại tham gia ứng phó, khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn xảy ra trên địa bàn.

Đại tá Nguyễn Hồng Lợi - Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Nghệ An chia sẻ kinh nghiệm phối hợp giữa các lực lượng trong phòng chống thiên tai với phương châm "4 tại chỗ".

Lực lượng Công an Nghệ An đã chỉ đạo và huy động hơn 2.050 cán bộ, chiến sỹ cùng nhiều trang, thiết bị phương tiện để hỗ trợ, giúp đỡ nhân dân ứng phó, khắc phục hậu quả; phối hợp với các ngành chức năng tổ chức giúp đỡ nhân dân khắc phục hậu quả sau mưa lũ và ứng phó với các tình huống xấu có thể xảy ra; Đã chỉ đạo các đơn vị liên quan triển khai tập trung triển khai thực hiện nghiêm túc đợt “Cao điểm 40 ngày đêm xây dựng nhà, trường học tặng bà con nhân dân và các em học sinh đồng bào dân tộc thiểu số các xã miền Tây tỉnh Nghệ An”. Đến nay, đã hoàn thành 108/108 căn nhà ở (theo danh sách đăng ký của nhân dân); hiện đang hoàn thiện một số hạng mục Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Mỹ Lý 2.

Trong các đợt bão, mưa lớn, lũ ống, lũ quét vừa qua, nhiều tuyến đường giao thông trên địa bàn tỉnh bị ngập sâu và sạt lở, hư hỏng nhiều vị trí, Sở Xây dựng đã chỉ đạo đơn vị quản lý tiến hành xúc dọn đất đá trên hiện trường đảm bảo thông xe một vệt tại các điểm xảy ra sự cố, huy động nhân lực tổ chức chốt trực, điều tiết giao thông, rào chắn, báo hiệu, cảnh báo nguy hiểm tại các vị trí xảy ra sự cố...

Thượng tá Lê Thanh Bình - Phó trưởng Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Công an tỉnh báo cáo việc tham gia của lực lượng Công an trong công tác phòng, chống thiên tai

Theo dự báo của Đài khí tượng Thủy Văn tỉnh Nghệ An, hiện tại, ENSO đang trong trạng thái La Nina với chuẩn sai nhiệt độ mặt 4 nước biển khu vực trung tâm Thái Bình Dương (khu vực NINO3.4) trong tuần đầu tháng 3/2026 ở mức -0,5 độ C. Dự báo, trong khoảng ba tháng tới, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất khoảng từ 80-90%. Trong thời kỳ tháng 7-9/2026, ENSO có xu hướng chuyển sang trạng thái pha El Nino với xác suất khoảng 60-70%. Và nhiều khả năng sẽ duy trì trạng thái El Nino trong những tháng còn lại của năm 2026. Bão/ATNĐ hoạt động trên khu vực Biển Đông ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm (TBNN) và có khả năng xuất hiện từ khoảng nửa cuối tháng 6/2026. Trong đó, có khoảng 2-3 cơn ảnh hưởng đến tỉnh Nghệ An (tập trung vào tháng 9-10). Khả năng xảy ra các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, đặc biệt trong các thời kỳ chuyển mùa (tháng 4-5 và tháng 9-10). Nắng nóng bắt đầu xuất hiện từ nửa đầu tháng 4/2026, có xu hướng mở rộng và gia tăng cường độ từ nửa cuối tháng 4/2026, từ tháng 9/2026, nắng nóng suy giảm về cường độ. Nắng nóng năm 2026 có khả năng xảy ra nhiều hơn so với cùng kỳ năm 2025. Mùa mưa tại ở Nghệ An bắt đầu tương đương TBNN vào khoảng tháng 8-10/2026; Tổng lượng mưa tháng 04-07/2026 và tháng 11-12/2026 xấp xỉ so với TBNN cùng thời kỳ; tháng 08-10/2026, tổng lượng mưa thấp hơn từ 10-20% so với TBNN cùng kỳ.

Để ứng phó với tình hình thời tiết, thiên tai năm 2026 với phương châm "Chủ động phòng tránh, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương hiệu quả, trong đó lấy phòng, tránh là chính", đồng chí Nguyễn Văn Đệ đã có những chỉ đạo mang tính định hướng dài hạn. Đồng chí khẳng định công tác PCTT không thể mãi dựa vào kinh nghiệm mà phải dựa trên nền tảng khoa học và công nghệ.

Một trong những điểm sáng được đề cập trong nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 là việc đầu tư công nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống cảnh báo sớm trong lĩnh vực PCTT. Việc ứng dụng AI sẽ giúp phân tích các dữ liệu khí tượng thủy văn thời gian thực, đưa ra các mô hình dự báo ngập lụt chính xác hơn, giúp người dân và chính quyền có thêm "thời gian vàng" để di dời, ứng phó.

Đồng chí Nguyễn Văn Đệ phát biểu, kết luận tại Hội nghị

Phát biểu kết luận tại hội nghị, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đệ nhấn mạnh: "Công tác phòng chống thiên tai không được phép chủ quan, lơ là". Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cùng sự tham mưu sắc bén, chuyên nghiệp của các đơn vị chuyên môn như Chi cục Thủy lợi, Nghệ An tin tưởng sẽ vững vàng vượt qua những thách thức của thiên tai trong năm 2026, bảo vệ vững chắc thành quả phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà.

Tin bài và ảnh: Nguyễn Thế Cương