Hàng năm, cứ vào thời điểm chuyển mùa, người dân Nghệ An lại phải đối mặt với một trong những hiện tượng thời tiết cực đoan và khó lường - Mưa đá. Với đặc điểm địa hình đa dạng và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khí hậu, nguy cơ xuất hiện Mưa đá trong giai đoạn này luôn tiềm ẩn. Mặc dù không thể dự đoán chính xác thời điểm và cường độ của từng trận Mưa đá trong năm nay, việc nhìn nhận lại các năm trước và trang bị kiến thức phòng tránh là vô cùng cần thiết để giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Mưa đá thường xuất hiện trong các cơn dông mạnh, khi có sự đối lưu mạnh mẽ giữa các khối không khí nóng ẩm ở bề mặt và không khí lạnh ở trên cao. Các hạt nước nhỏ bị đẩy lên cao, đóng băng thành đá rồi rơi xuống đất. Ở Nghệ An, hiện tượng này có xu hướng gia tăng trong giai đoạn chuyển mùa, đặc biệt là vào mùa hè và đầu mùa mưa, khi các yếu tố thời tiết diễn biến phức tạp và khó lường.

Những năm gần đây, Nghệ An đã chứng kiến nhiều trận Mưa đá với kích thước và cường độ khác nhau, gây ra những ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống và sản xuất của người dân. Từ những viên đá nhỏ như hạt đậu đến những viên đá lớn bằng quả trứng gà, thậm chí lớn hơn, đều có khả năng gây hư hại nhà cửa, tài sản, hoa màu và tiềm ẩn nguy cơ gây thương tích cho con người và vật nuôi. Gần nhất là khoảng 15h45 chiều 29-3, nhiều người dân ở các xã Quỳ Châu, Nghệ An, thấy một cơn dông kéo đến sau gần một ngày xảy ra nắng nóng, trong cơn dông, mưa đá trút xuống gần 10 phút với nhiều kích cỡ viên đá khác nhau.

Mưa đá tại xã Quỳ Châu ngày 29/3/2026.

Nhận diện các dấu hiệu có thể xảy ra Mưa đá là một bước quan trọng để chủ động phòng tránh:

Thời tiết oi bức, nhiệt độ cao: Đây là điều kiện tiên quyết để hình thành các đám mây dông mạnh.

Mây đen kéo đến nhanh chóng: Những đám mây dông thường có màu đen sẫm, di chuyển nhanh và có hình dạng kỳ lạ.

Gió mạnh và sự thay đổi đột ngột của hướng gió: Đây là dấu hiệu của sự xáo trộn mạnh mẽ trong khí quyển.

Sấm sét: Mưa đá thường đi kèm với sấm sét.

Mưa rào bất chợt: Đôi khi, Mưa đá xuất hiện sau một trận mưa rào lớn và đột ngột.

Mưa đá, dấu hiệu nhận biết. 

Để giảm thiểu thiệt hại do Mưa đá gây ra, người dân cần thực hiện các biện pháp phòng tránh sau:

Cập nhật thường xuyên thông tin dự báo thời tiết: Theo dõi các bản tin dự báo thời tiết chính thức từ các cơ quan uy tín để có sự chuẩn bị tốt nhất.

Gia cố nhà cửa: Kiểm tra và gia cố mái nhà, cửa sổ, cửa ra vào để tránh bị tốc mái, vỡ kính khi Mưa đá lớn.

Che chắn bảo vệ tài sản: Di chuyển xe cộ, máy móc và các tài sản có giá trị vào nơi an toàn, có mái che. Sử dụng bạt hoặc vật liệu khác để che chắn cho cây trồng và vật nuôi.

Tìm nơi trú ẩn an toàn: Khi có Mưa đá, nhanh chóng tìm nơi trú ẩn kiên cố như nhà ở, trường học, trụ sở cơ quan. Tránh đứng dưới cây cối, cột điện hoặc các công trình cao dễ bị đổ.

Không ra ngoài khi Mưa đá: Hạn chế tối đa việc di chuyển ra ngoài khi đang có Mưa đá, đặc biệt là trẻ em và người già.

Hướng dẫn trẻ em các biện pháp an toàn: Dạy trẻ em cách nhận biết nguy cơ Mưa đá và các biện pháp phòng tránh đơn giản.

Kiểm tra sau Mưa đá: Sau khi Mưa đá kết thúc, kiểm tra lại nhà cửa, tài sản và thông báo cho chính quyền địa phương về những thiệt hại để có biện pháp hỗ trợ kịp thời.

Những việc nên làm và không nên làm khi có mưa đá

Mưa đá là một hiện tượng thời tiết nguy hiểm và khó lường. Việc nâng cao nhận thức về nguy cơ và chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh là trách nhiệm của mỗi người dân Nghệ An, góp phần bảo vệ an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng. Hãy luôn cảnh giác và chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống thời tiết bất lợi.

Tin bài: Nguyễn Thế Cương